ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

2013-06-17 01:10
Ενδεικτική ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
  • Ανδρουλάκης Ν., Ποινικό Δίκαιο γενικό μέρος, Θεωρία για το έγκλημα, Π.Ν Σάκκουλας, Αθήνα 2000
  • Βαθιώτης Κ., Στοιχεία Ποινικού Δικαίου γενικό μέρος, Νομική Βιβλιοθήκη 2007
  • Γώγος, Καϊάφα-Γκμπάντι Μ, Παπαδοπούλου Λ., Φουντεδάκη Κ, Η ιατρική ευθύνη στην πράξη, Νομολογιακές τάσεις της τελευταίας δεκαετίας, Νομική βιβλιοθήκη 2010
  • Καϊάφα-Γκμπάντι Μ., Εξωτερική και εσωτερική αμέλεια στο Ποινικό Δίκαιο, Σάκκουλας, Θεσσαλονίκη 1994
  • Καραγεώργος Κ., Η ποινική ευθύνη ιατροχειρουργικών επεμβάσεων, Σάκκουλα 1996
  • Καράμπελας Λ., Ιατρικές πράξεις και ποινική ευθύνη, Π.Ν Σάκκουλας, Αθήνα 2009
  • Μανωλεδάκης Ι, Ποινικό Δίκαιο, επιτομή γενικού μέρους Ζ’ έκδοση, Σάκκουλα 2005
  •  Μπέκας Γ., Η προστασία της ζωής και της υγείας στον Ποινικό κώδικα, Π.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα 2004
  • Μυλωνόπουλος Χρ., Ποινικό Δίκαιο Γενικό Μέρος, 2007
  • Πλεύρης Αθ., Η ποινική ευθύνη στην ιατρική πράξη, Έρευνα και πειραματισμός με αντικείμενο τον άνθρωπο, Νομική Βιβλιοθήκη 2007
  • Χαραλαμπάκης Αρ., Διάγραμμα Ποινικού Δικαίου, γενικό μέρος, Πέμπτη έκδοση, Αντ.Ν.Σάκκουλας Αθήνα-Κομοτηνή, 2003
 
 
 
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
 
  • Αναστασόπουλος Δ., παρατ. σε ΑΠ 1220/2008, ΠοινΔικ, Νοε 2009, σελ 1196
  • Βαθιώτης Κ., παρατ. σε ΠλημΚεφ 89/1999, ΠοινΧρ ΜΘ, 610
  • Βαθιώτης Κ., Λίγες ακόμη σκέψεις για τη διάκριση ανάμεσα στην ενέργεια και την παράλειψη, ΠονΧρ ΝΗ/2008, 858
  • Καϊάφα-Γκμπάντι Μ., Η ποινική ευθύνη του αναισθησιολόγου στις ιατροχειρουργικές επεμβάσεις, ΝοΒ 37, 876
  • ΚαΪάφα-Γκμπάντι Μ., παρατ. σε ΑΠ 1121/1995
  • Καϊάφα-Γκμπάντι Μ., παρατ. σε ΣυμβΠλημΣάμου 19/2001, ΠοινΔικ 2007, 1114
  • Καράμπελας Λ., Η σημασία και η αξία της συναίνεσης στην ιατρική πράξη, ΠοινΧρ ΛΗ’, 337
  •  Κατσαβός, Η ποινική ευθύνη των γιατρών και το δυσαπόδεικτο  αυτής ΠοινΔικ Ιούνιος 2010 σελ716
  • Κατσαντώνης Αλ., Αι ιατρικαί θεραπευτικαί επεμβάσεις και η σημασία της συναίνεσης του ασθενούς, ΠοινΧρ Κ’ 65
  • Κρίνα Βασιλική ΔιατΕισΠλημΑθ της 31.7.2009, ΠοινΔικ
  • Μαυροφόρου-Γιαννούκα Α., παρατ σε ΤρΕφΑθ 4549/2000, ΠοινΔικ 2002, 130
  • Μαυροφόρου-Γιαννούκα Α., παρατ. σε ΑΠ 183/2006, ΠοινΔικ 2007, 131 ανθρωποκτονία από αμέλεια - ιατρική ευθύνη
  • Μηλαπίδου παρατ. σε ΑΠ 1337 2005, ΠοινΔικ 2006, 135
  • Μηλαπίδου, παρατ. σε ΤρΕφΠλημΛαμ 189/2006, ΠοινΔικ 2007, 683
  • Μπιτζιλέκης Ν., παρατ. σε ΑΠ 453/1990 Υπερ. 1991, 31
  • Στασινόπουλος Ε., Ευθύνη της συνεργαζόμενης ιατρικής ομάδας και συλλογική ιατρική ευθύνη, ΝοΒ 2004, 1883
  • Συμεωνίδου-Καστανίδου Ε., Η ποινική ευθύνη των γιατρών με βάση το νέο Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, ΕλλΙατρ 2006, 72, 4 σελ 316
  • Τόπαλης Σ., Η ποινική ευθύνη του ειδικευόμενου ιατρού για σωματική βλάβη ή ανθρωποκτονία από αμέλεια
  • Τσίτουρα Α., Ιατρική αμέλεια και ποινική ευθύνη, ΠοινΔικ 2004, 1231
  • Τσίτουρα Α., παρατ. σε ΣυμβΕφΘράκ 62 2001 ΠοινΔνη2001,1125
 
 
Ενδεικτική ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ
 
Η εγχείριση LEGE ARTIS
  • ΤρΕφΠλημΛαμ 189/2006
 
Το σφάλμα ως ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ
  • ΑΠ 335/2010
  • ΑΠ 607/2010
  • ΑΠ 830/2009 (όπου η παράλειψη ρητά εξομειώνεται με πράξη)
  • ΑΠ 183/2009 (όπου η παράλειψη αναφέρεται σε μετεγχειρητικό στάδιο)
  • ΑΠ 1220/2008
  • ΑΠ 1337/2007 (όπου δεν γίνεται ρητή αναφορά στο άρθρο 15ΠΚ)
  • ΑΠ 1609/2009
  • ΤρΠλημΡόδου 3016/2003
  • ΑΠ 2432/2003
 
Ο ΑΙΤΙΩΔΗΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ μεταξύ πράξης/παράλειψης και αποτελέσματος
  • ΑΠ 335/2010
  • ΑΠ 607/2010 (όπου ειδικότερα προς τεκμηρίωση του αιτιώδους συνδέσμου ρητά τοποθετείται στην θέση της παράλειψης η ιατρικώς ενδεδειγμένη πράξη)
  • ΑΠ 1220/2008 (όπου η απόφαση αρκείται ως προς τη σχέση παράλειψης-αιτιώδους συνδέσμου στην μη εξέταση-μη περίθαλψη)
  • ΑΠ 1337/2007
  • ΣυμβΠλημΘες 400/2007
  • ΤρΕφΑθ 4549/2000 (ελλείποντος του αιτιώδους συνδέσμου, αθώωση του κατηγορουμένου ιατρού)
 
Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ του γιατρού
  • ΑΠ 335/2010 (προηγούμενη συμφωνία)
  • ΑΠ 607/2010 (εφημερία του γιατρού)
  • ΑΠ 1609/2009 (θεράπων ιατρός)
 
Ο ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ γιατρός
  • ΑΠ 607/2010
  • ΑΠ 830/2009
  • ΣυμβΠλημΣάμου 19/2009
  • ΤρΠλημΡόδου 3016/2003
 
Η ΑΜΕΛΕΙΑ
  • ΣυμβΕφΘράκης 62/2001 (όπου απαλλάσσεται της κατηγορίας ο ιατρός καθώς λείπει το στοιχείο «μπορούσε»)
  • ΣυμβΠλημΣάμου 19/2001 (ρητή αναφορά της εισαγγελικής πρότασης σε εξωτερική και εσωτερική αμέλεια)
  • ΣυμβΠλημΘες 400/2007
 
Η ΣΥΓΚΛΙΝΟΥΣΑ ΑΜΕΛΕΙΑ μεταξύ περισσοτέρων
  • ΑΠ 183/2006
  • ΑΠ 1337/2005
  • ΑΠ 1609/2009
  • ΣυμβΠλημΣάμου  19/2001
  • ΣυμβΠλημΘες 400/2007
 
Η ΑΜΕΛΕΙΑ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ
  • ΑΠ 1609/2009
  • ΑΠ 1384/2001
 
 
 
 
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
 
ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ 1
Ο Α, ειδικευόμενος γιατρός βρίσκεται στο νοσοκομείο για την προγραμματισμένη εφημερία του. Λίγο πριν ξημερώσει καταφθάνει το ασθενοφόρο του νοσοκομείου μεταφέροντας ασθενή, ο οποίος ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα και έφερε σημεία εσωτερικής αιμορραγίας, γεγονός που αποτελούσε ένδειξη άμεσης και επείγουσας εισαγωγής του στο χειρουργείο.
Ο Α αναζητά με κάθε δυνατό τρόπο τον επιμελητή ιατρό που επίσης βρισκόταν σε εφημερία, πλην όμως αυτός απουσίαζε τόσο από το χώρο του νοσοκομείου όσο και το σπίτι του. Οι προσπάθειες να βρεθεί ο επιμελητής γιατρό στο κινητό του απέβησαν επίσης άκαρπες.
Κατόπιν τούτων, ο Α δίνει εντολή για άμεση εισαγωγή του ασθενούς στο χειρουργείο, ειδοποιώντας τον αναισθησιολόγο και αντίστοιχα το απαιτούμενο βοηθητικό προσωπικό.
Ο ασθενής κατέληξε στο χειρουργικό κρεβάτι.
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Α:
Κατά την προετοιμασία της αναισθησίας, ο αναισθησιολόγος, λόγω της περασμένης ώρας αλλά και της κούρασης του χορηγεί στον ασθενή κοκαΐνη αντί για την ιατρικώς ενδεδειγμένη για τις αναισθησίες νοβοκαϊνης, ο θάνατος του ασθενούς οφείλεται στη χορηγηθείσα κοκαϊνη.
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Β:
Ο ειδικευόμενος Α γνώριζε πως οι γνώσεις του δεν κάλυπταν κατά μεγάλο ποσοστό την περίπτωση του συγκεκριμένου ασθενούς και παρά ταύτα προέβη στην επέμβαση, με αποτέλεσμα οι μη ορθοί χειρισμοί του να επιφέρουν το θάνατο του ασθενούς. Οι ενέργειες στις οποίες προέβη ο αναισθησιολόγος έγιναν lege artis.
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γ :
Ισχύει η περίπτωση Β, με την διαφοροποίηση ότι ο θάνατος οφείλεται όπως εξακρίβωσε η νεκροψία στη χορήγηση κοκαΐνης από τον αναισθησιολόγο (περίπτωση Α) και όχι στις πλημμεληματικές ενέργειες του ειδικευόμενου
 
ΕΡΩΤΑΤΑΙ
  • Ποια η ποινική ευθύνη των 3 προσώπων (Ειδικευόμενος, Επιμελητής, Αναισθησιολόγος)
  • Θα μπορούσε να γίνει λόγος για συμμετοχή με παράλειψη του επιμελητή ιατρού (δεδομένης της απουσίας του) σε όποιο από τα εγκλήματα κρίνετε ότι διέπραξαν ο ειδικευόμενος ή/και ο αναισθησιολόγος;
  • Κατά ποιου/ποιών θα μπορούσαν να στραφούν οι συγγενείς του αποβιώσαντος ασθενή σε περίπτωση κατά την οποία η επέμβαση ήταν επιτυχής όμως ο ασθενής κατέληξε λίγες μέρες αργότερα και αφού είχε προσβληθεί από ενδονοσοκομειακή λοίμωξη.
 
ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ 2
Η Β διανύει την 14η  εβδομάδα κύησης και αποφασίζει να διακόψει την κύησή της και γι αυτό έρχεται σε επικοινωνία με τον γυναικολόγο Γ.
Ο Γ γνωρίζει ότι είναι επικίνδυνη η διακοπή της κύησης όταν η έγκυος έχει περάσει τις 12 εβδομάδες και χωρίς να συντρέχουν άλλοι λόγοι για τη διακοπή αλλά και χωρίς να την ενημερώσει σχετικά με τους κινδύνους που έχει μια τέτοια επέμβαση στο συγκεκριμένο χρονικό σημείο την συμβουλεύει και τελικά την πείθει να πραγματοποιήσει την επέμβαση στη νεοδημιουργηθείσα ιδιωτική κλινική όπου ο ίδιος παρέχει τις υπηρεσίες του, προκειμένου όπως ισχυρίζεται «Να τύχει καλύτερης και ασφαλέστερης αντιμετώπισης».
Ο Γ γνωρίζει επίσης, πως η κλινική δεν είναι πλήρως και επαρκώς εξοπλισμένη για μία τέτοια επέμβαση και παρά ταύτα, υποκινούμενος από το ισχυρό οικονομικό του κίνητρο, δεν διστάζει να τη διαβεβαιώσει πως θα είναι όλα έτοιμα όταν συμφωνήσουν την ημέρα και ώρα.
 
Ερωτάται:
Ποια η ποινική ευθύνη του γιατρού σε περίπτωση θανάτου της Β, ο οποίος επήλθε ενόψει του γεγονότος της προχωρημένης εγκυμοσύνης της Β και των ελλείψεων της κλινικής σε μέσα αντιμετώπισης βαρέων περιστατικών;
 
ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ:
Τι θα άλλαζε στην απάντησή σας στην ακόλουθη περίπτωση :
Η Β επιθυμεί να γεννήσει (μιας και πλέον η εγκυμοσύνη της είναι σε προχωρημένο στάδιο και δεν τίθεται θέμα διακοπής) και για το λόγο αυτό έρχεται σε συμφωνία με το γυναικολόγο Γ. Ο Γ χωρίς να την ενημερώσει ότι η κλινική είναι καινούρια και δεν είναι πλήρως και επαρκώς εξοπλισμένη, γεγονός που ίσως αποβεί μοιραίο για την ίδια και την υγεία της, πείθει τελικά την Β να γεννήσει στην εν λόγω κλινική.
Την ορισθείσα λοιπόν ημερομηνία και ώρα εισάγεται στην κλινική. Η γέννα πραγματοποιείται επιτυχώς πλην όμως λόγω ανεπάρκειας υλικοτεχνικής υποδομής το βρέφος τοποθετείται σε ακατάλληλη θερμοκοιτίδα με αποτέλεσμα το θάνατο αυτού.
 
Ερωτάται,
  • Ποια η ποινική ευθύνη του γυναικολόγου δεδομένου ότι η Β γνώριζε εξ ιδίας προσωπικής γνώσης τις ανεπάρκειες της κλινικής, τις οποίες ο Γ φρόντισε επιμελώς να αποκρύψει;
  • Έχει η μητέρα ευθύνη για το έγκλημα της παιδοκτονίας ( 303 ΠΚ) με παράλειψη αν δεχτούμε ότι εξαρχής δεν επιθυμούσε τη γέννηση αυτού του παιδιού, (καθώς αποτελούσε αποτέλεσμα βιασμού) και ήλπιζε πως με την επιλογή της αυτή να πάει σε μια νεοδημιουργηθείσα κλινική αμφιβόλου αξιοπιστίας, θα μπορούσε να απαλλαγεί από το νεογνό χωρίς να φανεί πιθανή δική της ανάμειξη;
  •  Τέλος, αν η Β με την εν γνώσει της επιλογή της συγκεκριμένης κλινικής συναποδεχόταν και πιθανή σωματική της βλάβη, προκειμένου να «απαλλαγεί από το παιδί του βιαστή», και πράγματι αν αποτέλεσμα της επέμβασης ήταν εκτός από το θάνατο του βρέφους και η πρόκληση στην ίδια μόνιμης σωματικής βλάβης, θα άλλαζε κάτι στην απάντησή σας σχετικά με την ποινική ευθύνη του γυναικολόγου Γ;